حسين مير حيدر
4
معارف گياهى ( فارسى )
كمى از اين روغن خورده شود و يا مقدار بيشترى در استعمال خارجى به كمر و پشت با فشار ماليده شود ، موجب سقط جنين مىشود [ مىنات ] . از لاتكس يا به عبارت بهتر از شيرابهء گياه روى زخم مىمالند ، التيامبخش است [ مىنات ] . كمى از آن را روى قطعهء پارچهاى كه روى انگشت كشيده شده ، ريخته و زبان باردار بيماران را با آن پاك مىكنند [ پتلو ] . در شبهجزيرهء مالايا از شيرابهء گياه براى بند آوردن خون استفاده مىشود و روى زخم و بريدگى و ساير انواع زخمها كه خونروى دارند مىمالند [ بركيل ] . در اندونزى نيز به عنوان بند آورندهء خون از آن استفاده مىشود [ هين و واناستىنيس كروسمان ] . و براى معالجهء ناراحتىهاى پوست از قبيل جرب ، اكزما به كار مىرود . از رقيق شدهء آن به صورت دهانشويه براى معالجهء لثههاى متورم كه خون از آنها مىرود ، استفاده مىشود [ هين ] . در فيليپين كمى از شيرابهء آن را روى پنبه مىريزند و روى دندان كه درد مىكند مىگذارند ، تسكيندهنده است [ سوليت ] . پوست درخت را از ساقهء گرم شدهء آن جدا مىكنند و با آن عضو از جا دررفته را مىپيچند [ سوليت ] . همچنين اگر عضوى را حيوانى گاز بگيرد اين پوست را روى آن مىگذارند و مىبندند [ كوئى زمبينگ ] . برگهاى اين گياه ضد انگل است و له شدهء برگها را روى جرب پوست مىگذارند [ مىنات ] . همچنين برگها قرمزكننده پوست است و براى كنترل فلج مفيد است [ پتلو ] . و در موارد روماتيسم نيز به كار مىرود . در فيليپين از جوشاندهء برگها براى معالجهء سرفه استفاده مىشود و از جوشاندهء برگ و ريشهء گياه براى قطع اسهال مىخورند [ گررو ] . ضمنا در اندونزى از جوشاندهء برگ و ريشهء گياه براى معالجهء تكرار ادرار استفاده مىشود [ وك ] . حكماى طب سنتى ميوهء گياه جوز القى را گرم و خشك مىدانند و مقدار خوراك از آن را تا 4 گرم توصيه مىكنند . معمولا 4 گرم جوز القى را با 5 گرم رازيانه و آب گرم و كمى عسل مخلوط كرده به عنوان قىآور تجويز مىكنند و بلغم و صفرا را از راه قى دفع مىكنند و ضمنا مسهل نيز مىباشد . اصولا در طب سنتى ايران از جوز القى بيشتر به عنوان قىآور استفاده مىشود و از مصرف داخلى آن در مدارك قديم ايرانى خيلى كم بحث شده است . بههرحال چون اين گياه سمّى است مصرف آن بايد با مشورت و زير نظر پزشك انجام شود .